Thị thực và tư cách tạm trú là hai thứ khác nhau. Nhầm chúng là nhầm lẫn phổ biến nhất trong toàn bộ lĩnh vực này, và nó gây ra những sự cố rất thật ở cửa khẩu và ở kỳ gia hạn.
Bài này tách hai thứ đó ra.
Thị thực là giấy phép để tới cửa
Về kiểu hình, thị thực là sự cho phép một người đi tới cửa khẩu của một nước và xin nhập cảnh.
Nó không tự động cho quyền vào — quyết định cuối cùng thuộc về cơ quan kiểm soát tại cửa khẩu.
Và nó thường có thời hạn riêng, tính theo khoảng thời gian mà nó được dùng để đi.
Nghĩa là thị thực còn hạn không có nghĩa là mình được ở lại tới ngày đó.
Tư cách là thứ quyết định mình được ở bao lâu
Sau khi vào, người đó có một tư cách, và chính tư cách ấy xác định thời gian được ở lại và các quyền đi kèm.
Ở nhiều hệ thống, thời hạn được ở lại được xác định tại thời điểm nhập cảnh và có thể ngắn hơn thời hạn của thị thực.
Ở các hệ thống khác, tư cách được cấp bằng một giấy riêng sau khi tới.
Trong mọi trường hợp, thứ phải theo dõi là thời hạn của tư cách, không phải của thị thực.
Vì sao nhầm lẫn này nguy hiểm
Vì người ta nhìn vào thị thực trong hộ chiếu, thấy còn hạn, và yên tâm.
Trong khi thời hạn được ở lại có thể đã hết từ trước đó.
Kết quả là một tình trạng quá hạn mà người trong cuộc hoàn toàn không biết mình đang ở trong đó.
Và như mọi tình trạng quá hạn, nó để lại dấu vết bất kể có cố ý hay không.
Cái gì đang đếm ngược ở mỗi thứ
Thị thực đếm ngược tới ngày cuối cùng có thể dùng nó để đi.
Tư cách đếm ngược tới ngày cuối cùng được ở lại hợp pháp.
Và hộ chiếu đếm ngược tới ngày hết hạn của chính nó, thứ có thể chặn cả hai việc trên.
Ba đồng hồ này độc lập với nhau và phải được theo dõi riêng.
Miễn thị thực không phải miễn tư cách
Ở nhiều tuyến đi lại, người mang một số hộ chiếu được vào mà không cần xin thị thực trước.
Điều đó chỉ bỏ bước xin phép trước; nó không bỏ việc có một tư cách sau khi vào, và tư cách đó vẫn có thời hạn.
Người nghĩ rằng vì không cần thị thực nên không có gì để theo dõi là người dễ quá hạn nhất, vì họ không có mốc nào trong đầu.
Nên với mọi chuyến đi, câu hỏi vẫn là: mình được ở tới ngày nào, và điều đó được ghi ở đâu.
Thị thực nhiều lần và việc ra vào
Một số thị thực cho phép vào nhiều lần trong thời hạn của nó, và điều đó gây thêm một lớp nhầm lẫn.
Vì mỗi lần vào lại có thể bắt đầu một thời hạn ở lại mới, hoặc không, tuỳ hệ thống và tuỳ loại.
Và việc ra rồi vào lại không phải lúc nào cũng làm đồng hồ bắt đầu lại — ở nhiều hệ thống có quy tắc tính tổng thời gian.
Chuyên mục về ra vào trong thời hạn trên trang này nói kỹ về phần này.
Trước hay sau: khi nào cần thị thực mới
Nếu đang ở trong nước với tư cách còn hiệu lực, việc gia hạn thường là thủ tục trong nước và không cần thị thực mới.
Nếu tư cách đã hết hoặc nếu phải rời nước, tình huống có thể đổi hoàn toàn.
Ở một số hệ thống, người đã quá hạn không được xử lý trong nước mà phải ra ngoài và làm lại từ đầu.
Đây là lý do nữa để giữ tư cách không đứt: nó giữ cho mọi thủ tục ở trạng thái đơn giản nhất.
Dấu vết để lại
Mọi lần nhập và xuất cảnh đều được ghi, và chúng tạo thành một lịch sử đọc được.
Lịch sử đó cho thấy người này đã ở đâu, bao lâu, và có tuân thủ thời hạn hay không.
Nó được tham khảo ở mọi lần xin thị thực và xin tư cách về sau, kể cả ở nước khác trong một số trường hợp.
Quy định của từng nước do cơ quan có thẩm quyền nước đó công bố, và trường hợp cụ thể nên hỏi luật sư di trú tại đó.
Thị thực và tư cách khác nhau thế nào?
Thị thực cho phép đi tới cửa khẩu và xin nhập cảnh; tư cách là thứ xác định được ở lại bao lâu và có quyền gì sau khi đã vào.
Thị thực còn hạn thì được ở tới ngày đó phải không?
Không. Thời hạn được ở lại có thể ngắn hơn thời hạn thị thực, và ở nhiều hệ thống nó được xác định tại thời điểm nhập cảnh.
Có mấy đồng hồ cần theo dõi?
Ba, độc lập với nhau: thời hạn thị thực, thời hạn được ở lại theo tư cách, và thời hạn của hộ chiếu.
Ra rồi vào lại thì đồng hồ có bắt đầu lại không?
Không phải lúc nào cũng vậy — nhiều hệ thống có quy tắc tính tổng thời gian trong một khoảng, nên phải tra quy định của chính nước đó.
